Bilişim Suçu Nedir? Cezası Nedir?
Bilişim suçu, siber suçlar kapsamında ele alınır. Bilgisayar ve teknolojiler aracılığıyla işlenen bu bilişim suçları Türk Ceza Kanunu’nda çeşitli maddelerde dağınık olarak yer almaktadır. Elektronik ortamda her türlü işlenen suçlar bu kapsamdadır.
TCK’da “Bilişim alanında suçlar” ve “Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar” olarak iki farklı kategoride ele alınmıştır.
Bilişim Suçu Nedir?
Bilişim suçu, bilgisayar ve teknolojiler aracılığıyla elektronik ortamda işlenen siber suçlardır. Bilgisayar, tablet ve cep telefonu gibi çağdaş iletişim araçlarıyla işlenen her türlü suç birer bilişim suçudur.
Bilişim, bilginin elektronik ve teknolojik araçlarla aktarımını tanımlar. Bu süreçte meydana gelen suçlara bilişim suçları denir. Bilişim sistemlerine müdahale bazen fiziksel erişim yoluyla bazen de uzaktan internet bağlantısıyla gerçekleştirilebilmektedir.
TCK’da bilişim suçları, doğrudan bilişim suçları ve dolaylı bilişim suçları olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır.
Bilişim Suçu Türleri Nelerdir?
Siber suçlar veya bilişim suçlarının bilgisayar suçu, internet suçu veya elektronik ortamda işlenen suçlar gibi çeşitli türleri vardır. TCK’da 243 ila 245. Maddeler arasında işlenen suçlarla birlikte dağınık vaziyette bulunan pek çok hüküm yer alır.
Aşağıda TCK’da düzenlenen bilişim suçları verilmiştir.
- Doğrudan bilişim suçları
- Dolaylı bilişim suçları
Doğrudan Bilişim Suçları
Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK m. 243)
Bilişim sistemine girme, bir bilişim sisteminde bulunan verilere uzaktan bağlanarak veya elektronik sisteme fiziksel olarak yakınlık kurarak erişim sağlamak anlamına gelir. Bu suç, bilişim suçları arasında en basit olanlarından biridir.
Bir kişinin Facebook, Twitter, Instagram veya e-posta adreslerine izinsiz olarak erişmek, kullanıcının şifresini veya diğer güvenlik önlemlerini devre dışı bırakarak yapılırsa bu durum bilişim sistemine girme suçu olarak değerlendirilir.
Kullanıcının erişime izin verip vermediği çeşitli yollarla anlaşılmaktadır. Bir kullanıcı Facebook’ta sanal arkadaşlık bağı kurarak veya belirli gizlilik ayarlarıyla hangi bilgileri kime açtığını belirleyebilir. Ancak kullanıcının erişime kapalı olan bilgilerine hileli yöntemlerle ulaşmaya çalışmak, bilişim sistemine girme suçunu oluşturur.
Yasak Cihaz veya Program Kullanma Suçu (TCK m. 245/a)
Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişiler için, Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesi gereğince bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası vardır. Eğer failin sadece sistemin işleyişini engelleme veya bozma eylemi varsa bu durumda bu madde kapsamındaki bilişim suçu hükümleri uygulanır.
Bunun yanı sıra, bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden değiştiren veya erişilmez hale getiren sisteme yeni veri yerleştiren ya da mevcut verileri başka bir yere gönderen kişiler, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalır (TCK m. 244/2). Bu suç, bilişim suçları arasında en yaygın olarak işlenenlerden biridir.
Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK m. 244)
Verileri yok etme veya değiştirme suçu, bilişim sisteminden yararlanma yetkisi olan hak sahibinin sisteme kaydettiği kişisel verilerin izinsiz olarak yok edilmesi veya değiştirilmesi anlamına gelir.
Sistemi engelleme veya erişilmez kılma suçu, sistemden yararlanma yetkisine sahip bir kişinin erişiminin engellenmesiyle olur. Bir kimseye ait Twitter hesabına girdikten sonra o kişinin hesap şifresini değiştirerek sisteme erişimini engellemek bu suçu oluşturur.
Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK m. 245)
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme bilişim suçu, bir banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait bilişim sistemleri üzerinde işlendiğinde, Türk Ceza Kanunu’nun 244/3 maddesi hükümleri uygulanır.
Bu tür eylemlerin bilişim suçlarının nitelikli halleri olarak değerlendirildiğinden daha ağır cezalandırılması öngörülmüştür. TCK md. 244/3 gereği, bu tür bilişim suçlarının cezası, ikinci fıkradaki cezanın yarı oranında artması ile olur. Bu durumda failin alacağı hapis cezasının 9 aydan 4,5 yıla kadar çıkması mümkündür.
Eğer şüphelinin amacı, sistemin işleyişini engellemek veya verileri değiştirmek ya da yok etmekse bu madde hükümleri uygulanacaktır. Şüpheli aynı zamanda haksız bir kazanç elde etme niyetindeyse o zaman bu durum için TCK md. 244/4’te düzenlenen bilişim suçu hükümleri devreye girecektir.
Dolaylı Bilişim Suçları
Bilişim suçları içerisinde herkes tarafından bilinen ve kullanılan suçlar ele alınmaktadır. Bilgisayar ve internet teknolojilerini kullanarak gerçekleştirilen veya doğrudan bilişim sistemine zarar vermeden insanların güvenliğini tehdit eden eylemlerdir.
En sık rastlanan dolaylı bilişim suçları:
- Bilgisayar ile dolandırıcılık.
- E-Posta adreslerinin alıkonulması.
- Kişisel bilgilerin izinsiz alınması.
- Sahte evrak düzenlenmesi.
- Yetkisiz dinleme.
- Bilgisayar sabotajları.
- Siber savaşlar.
Dolaylı bilişim suçları, teknolojinin gelişimiyle birlikte daha da yaygınlaşan ve karmaşık hale gelen bir tehdit oluşturmaktadır. Bilgisayar ile dolandırıcılık, kişisel bilgilerin çalınması ve sahte evrak düzenleme gibi eylemler, bireylerin ve kurumların güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atmaktadır.
Bilişim Suçları Nelerdir?
Bilişim suçları, Türk Ceza Kanunu’nda tanımlanan ve suç olarak kabul edilen çeşitli eylemleri içermektedir. Dijital ortamda gerçekleştirilen hukuka aykırı davranışları kapsar. Küfür ve hakaret, sanal ortamda yapılan saldırgan davranışlar da bilişim suçları kapsamındadır. Yolsuzluk, sahte belge oluşturma ve bilgilerin çalınması gibi eylemler, bireylerin ve kurumların güvenliğini tehdit eden daha karmaşık suçlar da olabilir.
Bu suçlar, yalnızca bireysel mahremiyeti değil aynı zamanda kurumsal güvenliği de tehdit etmektedir. Özellikle sahte belgelerin düzenlenmesi veya kişisel verilerin izinsiz elde edilmesinin, hem maddi kayıplara hem de ciddi hukuki sonuçlara yol açması muhtemeldir.
Bilişim Suçları Nasıl Tespit Edilir?
Bilişim suçları tespitinde çeşitli yöntemler izlenmektedir. Uzmanlık ve bilgi gerektiren bu süreçte belli başlı kriterler vardır. Suçun işlendiği yere ve niteliğine göre üçüncü parti uygulamalardan veri talep edilmesi mümkündür.
Bilişim suçu tespitinde izlenen bazı yollar:
Mesaj veya e-posta aracılığıyla işlenen suçlarda, suçun failine ait e-posta adresi veya telefon numarası gibi bilgilere ulaşmak gerekebilir.
Sosyal medya, web siteleri veya uygulamalar üzerinden gerçekleşen suçlar için, paylaşımın yapıldığı platformdaki kullanıcı bilgileri, kullanıcı adı, paylaşım tarihi ve içeriği gibi detaylar belirlenir.
Telefonla işlenen bilişim suçlarında, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan alınan iletişim verileri (HTS), suç işleyen GSM hattı numarası, gönderim tarihi, saati ve içerik analizi büyük önem taşır.
Bilişim suçlarında IP adresi analizi de kritik bir rol oynamaktadır. Şüphelinin suçu işlerken kullandığı bilişim sisteminin IP adresi üzerinden takibe alınarak, tüm yazışmalar ve paylaşımların incelenmesi mümr.
Bilişim veya siber suçlarla mücadele etmek için deneyimli ve bilgili bir ekip bulunmaktadır. Yukarıdaki yöntemlere ek olarak bilişim avukatlarıyla birlikte hareket etmek gereklidir. Yanlış IP adresiyle yanlış kişinin fail olarak kabul edilmesinin kişi açısından mağduriyet oluşturması muhtemeldir.
Bilişim Suçları Şikayet Başvurusu Nasıl Yapılır?
Bilişim suçlarıyla ilgili şikayetler, yazılı dilekçe ile veya sözlü olarak yapılmaya imkan vardır. Başvurunun yapıldığı yerdeki Cumhuriyet Savcılığı’na şikayet söz konusudur. Emniyet müdürlükleri veya jandarma gibi kolluk birimlerine de şikayet mümkündür.
Sözlü bilişim suçu başvuruları kolluk görevlileri tarafından tutanağa geçirilir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün web sitesinden online ihbar seçeneği de vardır. Şikayetlerin, yetkili Cumhuriyet Savcılıklarına veya kolluk kuvvetlerine yapılması mümkündür.
Valilikler, kaymakamlıklar ve Türkiye’nin yurtdışındaki elçilikleri de başvuru kabul etmektedir. Bilişim suçları için şikayet süresi, suçun işlendiği ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır. Şikayet dilekçesi, olayın detaylarını içermeli ve delil niteliğindeki belgelerle desteklenmelidir.
Bilişim Suçlarında Avukatın Önemi
Bu suçlar, teknik bilgi gerektiren karmaşık bir alandır. Bilişim sistemleri üzerinden işlenen bu suçlarda faillerin tespiti oldukça güçtür. Yanlış bir tespit durumunda, teknik bilgi sahibi avukatların duruma itiraz etmesi büyük önem taşır.
Bu nedenle, bilişim suçu nedeniyle haksız yere yargılanan kişilerin deneyimli bir bilişim avukatı ile dava süreçlerini yürütmesi çok önemlidir. Ayrıca bilişim suçu başvurusunun yapılması ve delillerin sunulması durumunda da bir avukattan yardım almak mühimdir.
